Boşanma Hukuku Rehberi (2026)
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, velayet vesayeti, nafaka türleri, zina (aldatma) ispatı, mal paylaşımı ve 2026 emsal Yargıtay kararları rehberi.
1. Anlaşmalı Boşanma Davası (TMK m. 166/3)
Evlilik en az 1 yıl sürmüşse ve eşler boşanmanın tüm sonuçları (velayet, nafaka, tazminat, ziynet eşyaları) hususunda özgür iradeleriyle uzlaşmışlarsa anlaşmalı boşanma davası açılabilir. Taraflarca imzalanan Anlaşmalı Boşanma Protokolü hâkime sunulur ve tarafların bizzat duruşmada hazır bulunması ile tek celsede karara bağlanır.
2. Çekişmeli Boşanma Davası ve Sebepleri
Eşler arasında boşanma veya boşanmanın fer'ileri (kusur oranı, velayet, tazminat) konusunda anlaşma sağlanamaması durumunda çekişmeli boşanma davası açılır. Özel boşanma sebepleri (Zina, Hayata Kast, Suç İşleme, Terk, Akıl Hastalığı) veya genel boşanma sebebi (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması - TMK m. 166/1) gerekçe gösterilebilir.
3. Zina (Aldatma) Sebebiyle Boşanma ve Deliller
Zina (TMK m. 161), mutlak ve özel bir boşanma sebebidir. Zina sebebinin öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her halde eylemin gerçekleşmesinden itibaren 5 yıl içinde dava açılmalıdır. Otel kayıtları, HTS dökümleri, fotoğraf ve tanık beyanları hukuka uygun delillerdendir. Zinası ispatlanan eşin artık değerdeki pay oranı hâkim kararıyla azaltılabilir veya kaldırılabilir (TMK m. 236/2).
4. Velayet ve Çocuğun Üstün Yararı Kriteri
Boşanmada velayet düzenlenirken Yargıtay ve kamu düzeni bakımından tek kriter "çocuğun üstün yararı"dır. Anne bakımına muhtaç küçük yaşta (0-7 yaş) çocukların velayeti, ananın bakımına engel çok istisnai bir durum (bağımlılık, haysiyetsiz hayat vb.) yoksa anaya verilir. İdrak çağındaki (8 yaş ve üzeri) çocukların tercihi Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ile mahkemece dinlenir.
5. Nafaka Türleri ve Miktarları
Boşanma sürecinde ve sonrasında 4 farklı nafaka gündeme gelir: Tedbir Nafakası (dava devam ederken), Yoksulluk Nafakası (boşanma sonrası yoksulluğa düşecek kusursuz/daha az kusurlu eşe), İştirak Nafakası (çocuğun bakım ve eğitim giderleri için) ve Yardım Nafakası.
6. Maddi-Manevi Tazminat & Mal Paylaşımı
Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat (TMK m. 174/1); kişilik hakları saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat (TMK m. 174/2) talep edebilir. Mal paylaşımı davası boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabidir.